logo

fb youtube rss

Σύνδεση

ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΚΟΡΑΗ - ΜΕΡΟΣ Ε ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Μ. ΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ «ΘΑΥΜΑ ή ΑΠΑΤΗ ΤO ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ» ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠ’ ΤΟ "ΧΑΜΕΝΟ" ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΚΟΡΑΗ: «ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΝ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΟΙΣ ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΟΣ». ΜΕΡΟΣ Ε

ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΚΟΡΑΗ

ΜΕΡΟΣ  Ε

Φ. Χαριν μεγαλην πρεπει να χρεωστουμεν εις τον Χρυσανθον καν δια την σιωπην του.

Κ.  Ο Χρυσανθος εγραψε Σφαιρικα, και Γεωγραφικα, των οποιων την επιστημην ειχεν αποκτησειν εις τας Ακαδημιας της Ευρωπης. Πως ητο λοιπον δυνατον, ανθρωπος στολισμενος με παιδειαν, και μάλιστα Πατριαρχης, ηγουν λειτουργος θρησκειας, της οποιας ο αρχηγος ονομαζεται ΑΛΗΘΕΙΑ, να μαρτυρηση περι πραγματος ψευδους; Πως ηθελε τολμησειν να βεβαιωση αυτος υπαρξιν θαυματος (και θαυματος αδιακοπως ενεργουμενου), περι του οποιου εσιωπησαν τοσοι Πατερες της Εκκλησιας, οσους ιδαμεν ανωτερω, Βασιλειον, Χρυσοστομον, τον θεολογον Γρηγοριον, τον Νύσσης Γρηγοριον,  Ιερωνυμον, Αυγου­στινον, αυτον τον Κεριλλον, Πατριαρχην της αυτης πόλεως, ως και ο Χρυσανθος, αλλ  ασυγκριτως κατα παντα ανωτερον του Χρυσανθου...;

Φ. Δεν λεγεις τους Αποστολους;

Κ. Αυτους εμελλα να προσθεσω· διοτι μονων αυτων η σιωπη αρκει να καταστηση απιστον το θαυμα, και αν το εμαρτυρουσαν ολοι της Εκκλησιας οι Πατερες. Αλλα τωρα, βλεπεις, σιωπουν οι Αποστολοι, σιωπον τοσοι Πατερες μετα τους Αποστολους, εις πολλων εκατονταετηριδων διαστημα. Μετα τοσον μακραν και τοσουτων αγιων ανδρων σιωπην, πως δεναται τις να πιστευση θαυμα, πρωτην φορα την εννατην εκατοντα­ετηριδα, και απο πρωτους τους Δυτικους ακου­ομενον, και παλιν απο πρωτους αυτους καταφρονουμενον, η καν δισταζομενον;

Φ. Δισταζομενον! Επειδη αυτοι το εγεννησαν, ως απεδειξες, με ποιον προσωπον τολμουν να αποκηρεξωσιν ως νοθον το ιδιον τεκνον;

Κ. Λεγουν, οτι αντι του γνησιου ουρανοκαταιβατου αγιου φωτος, το οποιον κατελαμπεν αυτους, οτ  εκρατουσαν την  Ιερουσαλημ, επλασαν οι Γρακοι, μετα την εξωσιν εκεινων, νεον αλλο φως.

Φ. Απιστευτος ειναι τοση αναισχυντια.

Κ. Και ομως σε λεγω την αληθειαν.  Ενοσω ειχαν το μονοπωλιον, το θαυμα ητο θαυμα· αφου επερασεν εις χειρας των Ανατολικων, και η πραγματεια και τα κερδη της εκριθησαν κιβδηλα.

Φ.  Ω της αναισχυντιας!

Κ. Ειναι ομως τινες εξ αυτων...

Φ. Οι οποιοι το πιστευουν;

Κ.  Οχι με καθαραν ομολογιαν ολοι· τινες μεν σιωπουν, η λαλουν περι αυτου ιστορικως, χωρις φανερωσιν της γνωμης των, αλλοι δε και δικαιολογουν τους Γρακους, ως αναγκαζομενους να καταφευγωσιν εις τοιουτον δολον.

Φ.  Απο ποιαν αναγκην;

Κ. Διπλην, η μαλλον τριπλην αναγκην. Λεγουν, οτι οι Γραικοι (και τουτο αποβλεπει ολην την Ανατολικην Εκκλη­σιαν, οχι μονους τους  Ιεροσολυμιτας), αφου μιαν φοραν επαρελαβαν απο τους Δυτικους πλασμενον το θαυμα, αμελησαντες ισως καταρχας δι  αλλας αιτιας να το κατα­ργησωσι, το εμεταχειρισθησαν επειτα ως οπλον επιτηδειον να πολεμωσι την καινοτομηθεισαν (1582) απο τον Παπαν Γρηγοριον τον δεκατον τριτον διορθωσιν του Μηνολογιου, και ακολουθως της εορτης του Πασχα.

Φ. Δεν καταλαβαινω.

Κ. Δεν καταλαμβάνεις, οτι, κατα την διορθωσιν ταυτην (την οποιαν, πλην ημων και των  Ρωσων, δεχονται σημερον ολα τα χριστιανικα εθνη της Ευρωπης), συμβαινει πολλακις να εορταζωμεν το Πασχα μακραν μετα την αυτην των Δυτικων εορτην; Το αγιον φως, φαινομενον εις των Ανατολικων, και οχι των Δυτικων, το Πάσχα, δειχνει φανερα, οτι το παλαιον μηνολογημα (vieux style) του Ιουλιου Καισαρος ειναι το μονον αληθες, και η κατ´ αυτο γινομενη εορτη του Πάπα η μονη αψευδεστατη, και οχι του Πάσχα Γρηγοριου το μηνολογημα (nouveau style), αν και μαρτυρημενον απ’ ολους τους νεους Αστρονομους, και μάλιστα τους Αστρονομους των Λουθηρανων και των Καλβινων, οι οποιοι, και μη θελοντες εδεχθησαν των εχθρων αυτων, των Παπιστων, την διορθωσιν, αναγκασμενοι απο την αληθειαν.

Φ. Αθλια αποδειξις! διοτι και ημεις και οι Ρωσοι μετ’ ολιγους χρονους την αυτην αναγκην μελλομεν να παθωμεν.

Κ. Και ομως εις ταυτην την αποδειξιν θριαμβευει και ο καλος Χριστοφορος· και δεν τον μελει (λεγει) τιποτε περι σοφιας ανθρωπων.

Φ.  Α! Δεν μελει τον Χριστοφορον περι σοφιας ανθρωπων.

Κ. Ουτ  αυτον, ουτε τους παροντας τοτε αυτοπτας των δύο θαυματων.

Φ. Και ομως η ανθρωπινη σοφια ειναι δωρον και απορροια της απειρου του θεου σοφιας.

Κ. Δια τουτο, αν το επαρατηρησες, κανεις απο τους καταφρονητας τουτους της ανθρωπινης σοφιας, δεν σεβεται την θειαν σοφιαν. Δια τουτο συκοφαντουν την φιλοσοφιαν, διοτι φοβουνται μη μεταχειρισθη κατ´ αυτων αυτα τα οπλα της θειας σοφιας, την οποιαν αυτοι ψευδως επαγγελονται. Παραδειγματος χαριν, της θειας σοφιας οι λογοι περιεχονται εις το Ευαγγελιον και τας επιστολας των Αποστολων.

Η φιλοσοφια, ητις δεν ασχολειται εις μονας τας φυσικας επιστημας, αλλα και εις την Ηθικην και εις την Θεολογιαν, και απλως εις οσα διδουν αφορμην ερευνης και κρισεως μεταξυ αληθειας και ψευδους, η φιλοσοφια λεγω, οταν δεν εμπορη να τους πολεμηση με τα ιδια της οπλα, οπλιζεται τα ακαταμαχητα της  Ιερας γραφης οπλα. Τι αλλο συχνοτερον ευρισκομεν εις αυτην παρα την αγαπην της αληθειας και την αποστροφην του ψευδους; Αυτη μας επροφητευσεν οτι μελλουν να γεννηθωσιν εις την Χριστιανικην θρησκειαν πονηροι και γοητες ανθρωποι[1], υποκριται, ψευδολογοι, ψευδοχριστοι, πλανωντες τους ανθρωπους με δαιμονικας διδασκαλιας[2], πλέονεκται, εμπορευομενοι τους χριστια­νους με πλαστους λογους[3], με μεθους γραωδεις[4] με ψευδη θαυματα[5], δια να τρεφωσι τας καθημερινας τρυφας και να πληρονωσι τας ηδονας των[6].

Φ.  Ολα ταυτα καλα, φιλε μου, κ’ ηθελαν εισθαι πολυ καλητερα, αν ητον ακινδυνος η φανερωσις των.

Κ. Δια τουτο σ  επαρακαλεσα κ  εγω, να μεινωσιν απορρητα μεταξε μας οσα ελαλησαμεν περι του αγιου φωτος. Μ  ολον τουτο ισως εσεμφερε να πληροφορηθωσι καν οι καλοι μας αγιοταφιται την οποιαν εως τωρα δεν εγνωριζαν αληθειαν...

Φ. Ποιαν αληθειαν;

Κ.  Οτι δεν επλασαν αυτοι το αγιον φως, αλλ  οτι πλασμΕνον το ελαβον απ  αλλους.

Φ. Εχρεωστουν (παλιν σε λεγω) οχι να το λαβωσιν, αλλα να το αποβαλωσιν ως πλασμενον απο τους Δυτικους.

Κ. Αι! φιλε, σε ειπα κ’ εγω να μη τους κρινης τοσον αυστηρα· συμπεραινεις απο του Χριστοφορου τους λογους, οτι ηναγκασθησαν εις τους τελευταιους χρονους (κατ´ εκεινον ισως τον καιρον, οτε εμελετουσαν την καταργησιν αυτου) να το διατηρησωσι, η μαλλον να υποφερωσι την διατηρησιν αυτου, φοβηθεντες την νεαν μηνολογιαν του Πάπα Γρηγοριου.

Φ.  Η νεα μηνολογια ομως ητον αληθες δωρον, το οποιον επρεπε να δεχθωσι και αν επροσφερετο απο ειδωλολατρας·

Κ. Ελησμονησες, φιλε, ποσην ισχυν εχουν αι προληψεις; Δεν συλλογιζεσαι, οτι ακομη σημερον μετα 250 ετη απο της διορθωσεως του μηνολογιου επιμενομεν ακομη και ημεις και οι  Ρωσοι εις το σφαλερον μηνολογιον; οτι και αυτοι οι Λουθηροκαλβινοι δεν το εδεχθησαν πλην μετα πολλους χρονους μετα την διορθωσιν, δια μονην την καταρατον προληψιν οτι ο διορθωτης του μηνολογιου ητο Πάπας. Και ομως οι Λουθηροκαλβινοι, κατ  εκεινην του χρονου την περιοδον δεν ησαν εις την δυστυχη καταστασιν της βαρβαρωθεισης  Ελλαδος, αλλ  ειχαν επιστημας, ειχαν Αστρονομους, ικανους να κρινωσιν, αν η διορθωσις του Πάπα ητον αναγκαια η οχι.

Φ.  Ας μας συγχωρηθη προσωρας η αποβολη της Παπικης διορθωσεως, επειδη και σοφωτερους αλλους εκυριευσεν η αυτη προληψις· αλλα δεν βλεπω την αναγκην να βεβαιωσημεν και με θαυμα την προληψιν.

Κ. Αναγκαιον ενομισθη απ  εκεινους τοτε να θεραπευσωσι το κακον με αλλο κακον, ως συμβαινει εις τους σκοτιζομενους απο προληψεις.

Φ. Αρκετα περι της πρωτης ταυτης αναγκης, αν και δεν αρκη να δικαιωση τους αναγκαζομενους. Ειπε με την δευτεραν και τριτην.

Κ. Αναγκαζονται δευτερον οι Ανατολικοι να λεγωσι προς τους Τουρκους, οταν ουτοι τους ονειδιζωσιν ως ψευδοθαυματουργους, οτι δια τουτο ενεργουν το θαυμα, δια να δενανται να πληρονωσι προς αυτους τους επιβαλλομενους βαρυτατους φορους.

Φ.  Εαν αλλως να κρατησωσι τον αγιον ταφον δεν ηναι δυνατον, δια τους βαρεις φορους, παρα με θαυμα πλαστον, προτιμοτερον να αφεθη ο αγιος ταφος, παρα να ατιμαζεται ο ενταφιασθεις Χριστος με πλασματα. Λεγε την τριτην.

Κ.  Η τριτη ειναι σχεδον η αυτη και την οποιαν ελεγ  αρχητερα, ο κινδυνος δηλαδη, μη η φανερωσις της πλανης του θαυματος, ψυχρανη τους Χριστιανους και προς τας λοιπας τελετας, ισως και προς αυτα τα δογματα της θρησκειας. Τοιαυτην απολογιαν απολογειται υπερ των Ανατολικων ενας απο τους Γαλλους περιηγητας. «Οι Πατριαρχαι των (λεγει), δεν τους σερουν απο την πλανην, διοτι ειναι πολλακις επικινδυνος η καταργησις τινων τελετων αδιαφορων, ως δυναμενη να ψυχρανη την πιστιν. Και βεβαια αν επεχειρει τις να φανερωση εις τους Χριστιανους, οτι το αγιον φως δεν καταβαινει απο τον ουρανον, ηθελαν ισως διστΟσειν και περι της αληθειας των δογματων της πιστεως, η καν μετριασειν την εις τους αγιου τοπους ευλαβειαν, οπου υπΟγουν κατ’ Ετος απ  ολα τα μερη της Ανατολης, δια να ιδωσιν, ο,τι δεν βλεπουν, αν και διισχυριζωνται οτι το βλεπουν.

Φ. Τοιαυτην απολογιαν, φιλε, ας την καμη, αν αγαπα, ο καλος σου Γαλλος, δια τους θαυματουργους Μοναχους της εκκλησιας του. Τελετας αδιαφορους ονομαζει τα ψευδη θαυματα! και νομιζει συγχωρημενον να υπερασπιζεται η θρησκεια με παντοιους δολους και πασης λογης ανομηματα. Θαυμαστη θρησκεια, ητις επιστηριζεται εις πλαστα θαυματα! Τοιουτων θαυματων εχου χρειαν αι ψευδο­θρησκειαι, και οχι η παραδοθεισα απο τον Χριστον θρησκεια.

Κ. Λεγεις σχεδον οσα λεγει και ενας απο τους αντιπαπιστας θεολογους, κατακρινων του Γαλλου τουτου την απολογιαν.

Φ. Τι λεγει; επιθυμω να τ’ ακουσω.

Κ. Λεγει οτι, κατα του Γαλλου την κρισιν, συγχωρουνται πασης λογης ανοσιουργιαι και υβρεις κατα θεου και ανθρωπων, δια να παρακινηται ο λαος οχι να πιστευη, αλλα να δοξαζη μονον αληθινην την παραδοθεισαν απο τον Ιησουν Χριστον θρησκειαν.

Φ. Κρισις του θεολογου δικαια και σεμφωνος με του Αποστολου τους λογους, «Μη ποιησημεν τα κακα, ινα ελθη τα αγαθα[7]» η αληθης θρησκεια οχι μονον δεν ασφαλιζεται με την απατην, αλλα και τρεχει μεγαν κινδυνον να καταφρονηθη πανταπασι, και να συναριθμηθη με τας ψευδεις θρησκειας, οποτε μεταχειριζεται αυτα εκεινα μεσα, οσα συνεργουν εις στερεωσιν εκεινων. Σημερον καν, οτε ηρχισεν η ταλαιπωρος  Ελλας να φωτιζεται, χρεωστουν οι Ιερωμενοι μας να παυσωσι το θαυματουργημα, το οποιον ατιμαζει τοσον την θρησκειαν.

Κ. Ειπε οτι και φθειρει τα ηθη του λαου.

Φ. Περι της φθορας των ηθων δεν αμφιβαλλω.  Εμποδιζοντες την εξαπλωσιν των φωτων, εμποδιζουν ακολουθως και πασαν χρηστοηθειαν.

Κ. Οι ιερεις μας ομως επαινουν ταυτην την εξαπλωσιν·

Φ. Πολλα ολιγοι εξ αυτων.  Επειτα, τι ωφελει ο ψιλος επαινος, οταν εξ ενος μερους εγκωμιαζωσι, και απο το αλλο ασωτευωσι τοσα μεσα, δια των οποιων αποκτωνται τα φωτα;

Κ. Πως ασωτευουν;

Φ. Δεν σε λανθανει βεβαια ποσαι χιλιαδες προσκυνητων υπαγουν κατέτος εις την  Ιερουσαλημ, και ποσας μυριαδας γροσιων εξοδευει καθεις εξ αυτων, δια να αξιωθη να ιδη το αγιον φως.

Κ.  Εχεις δικαιον. Πιθανον, οτι πολλαι μυριαδας αργυριων δαπανωνται ματαιως εις αυτο.

Φ. Προσθες και οσας εξοδευουν οι ταλαιπωροι Γρακοι εις τα σπαρμενα καθ  ολην την Ασιανην και Ευρωπαιαν Ελλαδα μετοχια των  Αγιοταφιτων, δια την προς το αγιον φως ευλαβειαν.

Κ.  Αν προσθεσης και ταυτα, γινονται νομιζω πολλοτατα εκατομμερια γορσιων επειδή, μα την αληθειαν, των  Αγιο­ταφιτων τα μετοχια βλεπω πολυ πλουσιωτερα των αλλων.

Φ.  Ισως μονος ο αγιος ταφος φορολογει των Γραικων το γένος φορον, οσον δεν λαμβανουν ολα ταλλα μοναστηρια ανταμα. Αφινω σε τωρα να συλλογισθης, εαν με τοσην αργυριου ποσοτητα, αντι δύο η τριων ταπεινων ακομη σχολιων επιστημονικων, δεν εδυναμεθα να εχωμεν πολλα γυμνασια στολισμενα με πολλους διαφορων επιστημων και τεχνων διδασκαλους· αντι διακοσιων νεων σπουδαζοντων εις την φωτισμενην Ευρωπην, τετρακοσιους η πεντακοσιους· εαν με τοσα μεσα φωτισμου, δεν ηθελ’ εις πολλα μικρον χρονου διαστημα η ταλαιπωρος  Ελλας συνεριζεσθαι με τα σοφωτερα εθνη της Ευρωπης.

Κ. Δεν σε λεγω το εναντιον.

Φ.  Ω δυστυχια!  Ω μωρια!  Ω τυφλοτης!  Αρα εσυλλο­γισθη­σαν ποτε ποσην ζημιαν προξενουν εις το γένος, γινομενοι εμποδιον της προκοπης και της ευδαιμονιας των  Ελλήνων; η νομιζουν ταχα, οτι δεν ειναι αυτοι μελη του γενους, αλλ  αφου ερασοφορησαν επαυσαν πλέον να ηναι  Ελληνες;

Κ. Και την προξενουμενην απ  αυτους ζημιαν συλλογιζονται πολλοι εξ  αυτων, και το γένος αγαπουν, και μελη του να ηναι και να λεγωνται καυχωνται. Αλλα τι να καμωσι· πως να καταργησωσι το ψευδος;

Φ. Βαλλοντες εις τοπον αυτου την αληθειαν.

Κ. Αι! φιλε μου, το πραγμα δεν ειναι οσον το φανταζεσαι ευκολον.

Φ. Καλε τι λεγεις! η αληθεια δυσκολευεται να λαβη τον τοπον του ψευδυς! ο Χριστος τον τοπον του Σατανα! Τουτον ονομαζει ο Χριστος «Πατερα του ψευδους[8]» περι δε εαυτου τι λεγει; «Εγω ειμι η οδος και η αληθεια[9]».

Κ. Την αληθειαν! την αληθειαν! Ελησμονησες, βλεπω, την Παροιμιαν· «Η αληθεια ειναι μαλλωτρια.»

Φ. Καταλαμβανω. Παραβάλλεις λοιπον τους αγιοταφιτας με τους σταυρωτας Φαρισαιους;

Κ.  Απαγε! φιλε μου, απαγε! Εξεναντιας τους λυπουμαι, οτι, επιθυμουντες και αυτοι την παυσιν της απατης, δεν ευρη­κασιν εως την σημερον τον τροπον να την παυσωσιν.  Ολοι (αν εξαιρεσης ολιγους τινας γοητας) υποφερουν το θαυματουργημα, οχι με σκοπον να πλανωσιν, αλλα δια τον φοβον μη ταραξωσιν, ως ειπα, τους πλανωμενους ανακα­λεπτοντες την πλανην.

Φ.  Αλλο παλιν τουτο παραδοξον.

Κ. Ειπε μαλλον οτι ειναι απο τα συμβαινοντα συνηθως εις τους πλανωμενους.  Η δεισιδαιμονια, καθως ολα τα πΟθη, αφου μιαν φοραν κυριευση ως εξις τον ανθρωπον, του ζαλιζει τον νουν ζαλην ασυγκριτως ταραχεδέστεραν της προξενουμενης απο την μεθην ζαλης. Δοκιμασε ν´ αρπασης απο χειρας μεθυσμενου το ποτηριον, και θελεις ιδειν ποσον αγριαινεται κατα σου. Δοκιμασε να κηρεξης εις τους προσκυνητας, οτι ματαιως εξοδευουν τοσα χρηματα, ματαιως κοπιαζουν ταξειδευοντες μακραν δια θαυμα, το οποιον καθενας ακοπως και χωρις δαπανην, καθημενος εις τον οικον του δεναται να θαυματουργη, οχι το μεγα σαββατον μονον, αλλα καθημεραν, καθωραν, κατα πασαν στιγμην. Δοκιμασε, λεγω να διδαξης την τοσον απλην αληθειαν ταυτην, και θελεις ιδειν στρατευμα προσκυνητων μεθυσμενων, η (ως δεν αισχυνονται να ονομαζωνται) Χατζηδων, στρατηγουμενον απο ολιγους θρασυτατους γοητας, πνεοντας τον ολεθρον σου, ως ανατροπεως των καθεστωτων.

Φ. Και λοιπον δια τους μεθυσμενους τουτους πρεπει η ταλαιπωρος  Ελλας να γυμνώνεται απο τα μεσα της εις τας επιστημας και τεχνας προκοπης, και (το πλέον αξιοθρηνητον) να ονειδιζεται απο τους αλλογενεις, ως καταντησασα εις ανιατον βαρβαροτητα, η μαλλον εις αληθινην νηπιωδη μωριαν;

Κ. Ναι, φιλε, δια τουτους. Οι μεθυσμενοι πρωτον πρεπει να ανανηψωσι, και να εντραπωσι δια τας ασχημοσύνας της μεθης· και τοτε παυουν αφ  εαυτων και οι γοητες να κερνωσιν εις αυτους το φαρμακερον της δεισιδαιμονιας κερασμα.

συνέχεια βλέπε στα «άρθρα» μέρος  ζ


[1] Προς Τιμοθ. Â, γ, 13.

[2] Προς αυτ. Α, δ, 1-3.

[3] ΠΕτρ. Β, β, 3

[4] Προς Τιμοθ. Α, α ,4,δ, 7, Β, δ,4. Προς Τιτ. α, 14.

[5] Ματθ. κδ, 24. Προς Θεσσαλον. Β, Β, 9.

[6] ΠΕτρ. Β, Β,13.

[7] Προς


{backbutton}