logo

fb youtube rss

Σύνδεση

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Κάθε αναδημοσίευση άρθρου ολική ή μερική θα πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά με αναφορά πηγής στο site μας: www.greatlie.com το οποίο θα πρέπει να είναι ενεργός σύνδεσμος (link) στην σελίδα του άρθρου. Σε αντίθετη περίπτωση το ιστολόγιο επιφυλάσσεται για χρήση κάθε νομίμου δικαιώματος του.
Πρόδρομες αναφορές στο φαινόμενο του «αγίου» φωτός Του Μ. Καλόπουλου

Στην συντροφιά του Αισχύλου επίσης, υπήρχε κάποιος θαυματοποιός, για τον οποίο διαβάζουμε: «εθαυμάζετο δε και Ξενοφών ο θαυματοποιός (ο οποί)ος πυρ τε αυτόματον εποίει αναφύεσθαι (παρουσίαζε δηλαδή αυταναφλέξεις) Και άλλα πολλά φάσματα (φαινόμενα) ετεχνάτο, αφ’ ων εξίστα (με τα οποία εξέπληττε) των ανθρώπων την διάνοια». Αθήναιος Δειπνοσοφιστών 35.12-19.
Ο συγκεκριμένος θαυματοποιός, άφησε πίσω του μαθητές που κατονομάζονται.[1] Δυστυχώς οι πολύτιμες γνώσεις τους, ποτέ δεν φαίνεται να αξιοποιήθηκαν από την πολεμική μηχανή των Ελλήνων.

Ο Κοραής αναφέρεται επίσης και στον Παυσανία που (περί το 160 μ.Χ.) έγραφε: «Εξ αυτοψίας γνωρίζω, ότι στην Λυδία κάποιο άλλο θαύμα συμβαίνει... που δεν είναι βέβαια απαλλαγμένο απ’ τα τεχνάσματα των μάγων. (οι Έλληνες ήταν από τότε σωστά υποψιασμένοι!) Οι Λυδοί, που και Πέρσες ονομάζονται, έχουν ένα ιερό στην πόλη που λέγεται Ιεροκαισάρεια... εκεί υπάρχει ένα ιερό και ένας βωμός με στάχτη που δεν έχει το συνηθισμένο χρώμα της στάχτης. Ένας μάγος βάζει πάνω στον βωμό ξύλα και με επίκληση σε κάποιον θεό, που ψάλει από βιβλίο, κάνει χωρίς φωτιά ν’ ανάψουν τα ξύλα και ν’ αναπηδήσει απ’ αυτά ζωηρή φλόγα». Παυσανίου περιηγ. ΗΛΙΑΚΑ 27.5-6.

Ο Κοραής παραπέμπει και σε ένα δυσεξήγητο απόσπασμα του Ζώσιμου, που γι’ αυτό το αφήνω αμετάφραστο: «Η Άφακα είναι χωριό ανάμεσα στην Ηλιούπολη (Balbek) και την Βύβλο. Εκεί στον ναό της Αφροδίτης Αφακίτιδος, υπήρχε μια λίμνη όμοια με χειροποίητη δεξαμενή: κατά μέν ουν το ιερόν και τους πλησιάζοντας τόπους, πυρ επί του αέρος λαμπάδος ή σφαίρας φαίνεται δίκην, συνόδων εν τω τόπω χρόνοις τακτοίς γινομένων, όπερ και μέχρι των καθ’ ημάς εφαίνετο χρόνων». Ζώσιμος Ιστορ. 1.58.1-8

Πρέπει δε εδώ να υπενθυμίσουμε και τα όσα εύστοχα επισημαίνει, για την προϊστορία του θαύματος ο Κοραή στην αρχή του διαλόγου του: «Περί του εν Ιεροσολύμοις αγίου φωτός». Ερευνώντας τις υποδείξεις του βρήκαμε τα έξεις εκπληκτικά: «Είναι δε εκεί και άλλο ένα ιερό του Διονύσου, όπου μετά την τελετή της εορτής, λέγετε, πως όταν μήνυμα ευδαιμονίας θέλει να δώσει ο θεός, τότε μέγα σέλας πυρός (μεγάλη πύρινη λάμψη) βλέπουν όλοι οι παρευρισκόμενοι πέριξ του ναού. Όταν δε ακαρπίας, τούτο το φως δεν φανερώνεται αλλά σκότος επέχει τον τόπον». Αριστοτέλης «Περι θαυμασίων ακουσμάτων» 842a 18-24.

Στο ίδιο αυτό βιβλίο του ο Αριστοτέλης συνεχίζει: «Στο νησί της Τήνου λένε, πως υπάρχει, φιαλίδιον σύγκραμα (μείγμα-διάλειμμα) έχον, εξ ου πυρ ανάπτουσι πάνυ ραδίως (εξόχως εύκολα)». Αριστοτέλης «Περι θαυμασίων ακουσμάτων». 832b 26. Επίσης: «Εν τη Θρακη, λίθον τον καλούμενον σπίνον, διακοπέντα καίεσθαι... (αλλά) και επιρραινόμενος ύδατι καίεσθαι». Αριστοτέλης «Περι θαυμασίων ακουσμάτων». 833a 24.

Συνταγή «περί αυτόματου πυρός», έγραψε τον 2ο αι.μ.Χ. και ο ιστορικός Ιούλιος Αφρικανός. Μάλιστα αφού δίνει λεπτομερώς τον κατάλογο των υλικών,[2] καταλήγει λέγοντας ότι το μείγμα αυτό: «μεσουρανούντος του ηλίου, αιφνιδίως αναφλέγεται».

«Ο Ασβέστης ένα υλικό γνωστό από παλιά... όταν ραντιστεί με νερό η θερμοκρασία του ανεβαίνει στους 150ο C και συνεπώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αναφλέξει υλικά με χαμηλό σημείο ανάφλεξης. Εάν π.χ. ένα μείγμα από ασβέστη νάφθα και πίσσα ρίχτει στο νερό... η γρήγορη άνοδος της θερμοκρασίας του ασβέστη προκαλεί αμέσως την εξάτμιση της νάφθας, δημιουργεί αέρια που, μόλις αναμιχθούν με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας... ακολουθεί ανάφλεξη». Θ. Κορρές «υγρόν πυρ» σελ 29.

Παραμένει βέβαια αναπάντητο το σημαντικό ερώτημα της δυνατότητας εύρεσης ή παρασκευής του φωσφόρου κατά την αρχαιότητα. Γεγονός είναι ότι, πολλά πράγματα που σήμερα έχουν περίπλοκη εργαστηριακή παραγωγή, κάποτε ήταν διαθέσιμα στην φύση, ή μπορούσαν να παραχθούν με εύκολους, αλλά άγνωστους πια σήμερα τρόπους.
Τέτοιο παράδειγμα, είναι η «νάφθα», που σαν διάφανο παράγωγο πετρελαίου, σήμερα όλοι το γνωρίζουν μόνο σαν προϊόν διυλιστηρίου και δύσκολα μπορούν να φαντασθούν, ότι κάποτε υπήρχε αυτοδιϋλιζόμενη σε πετρελαιοφόρες περιοχές όπως είδαμε κατηγορηματικά να μας διαβεβαιώνει ο Στράβων: «στην Βαβυλώνα (Χαλδαία) οι πηγές της νάφθας, άλλες μεν είναι λευκές (διάφανες) και άλλες δε μελανές (μαζούτ). Η λευκή (διάφανη) δε νάφθα, είναι αυτή που αναρπάζει το πυρ»! Γεωγραφικά 16.1.15.1-24.

Μ. Καλόπουλος

.......................
[1] Ο Ευστάθιος ο φιλόλογος (14ο αι) Οδύσσεια 1.175.2-9 αναφέρει τους Κρατισθένη, Σκύμνο, Φιλιππίδη, Ηράκλειτο και Νυμφόδωρο. Εξηγεί δε ότι ως πρώτο διδάξαντα την τέχνη των θαυματοποιών στην αρχαιότητα, είχαν τον μυθολογικό θεό των μεταμορφώσεων τον Πρωτέα. (14ο αι) Οδύσσεια 1.175.2-9
[2] «Αυτόματον πυρ άψαι και τώδε τω συντάγματι: σκευάζεται γούν ούτως: θείου απύρου (θειάφι), αλός ορυκτού, κονίας, κεραυνίου λίθου, πυρίτου ίσα λειούνται εν θυία μελαίνη, μεσουρανούντος ηλίου: μίγνυται τε συκαμίνου μελαίνης οπού και ασφάλτου Ζακυνθίας υγράς και αυτορύτου εκάστου ίσον, ως λιγνυώδες γενέσθαι: είτα προσβάλλεται ασφάλτω τιτάνου παντελώς ολίγον: επιμελώς δε τρίβειν, μεσουρανούντος ηλίου, αιφνίδιον γαρ αναφθήσεται». Sextus Julius Africanus 2.11.